Czasem nie da się już dłużej iść naprzód, dopóki nie spojrzy się wstecz. Wielu z nas nosi w sobie emocje, które nie należą w pełni do nas. Lęki, poczucie winy, smutek kształtują nasze decyzje, relacje i sposób, w jaki patrzymy na świat. Nie zawsze jesteśmy tego świadomi, że w naszym dziś, w ciele, emocjach, reakcjach dźwigamy przeszłość naszych przodków. Ustawienia systemowe mogą pomóc to zmienić. Nie wiesz, co to takiego i jak to działa? Przeczytaj i dowiedz się więcej.
Spis treści
Czym są ustawienia systemowe?
Ustawienia systemowe to głęboka metoda transformacji, która pozwala dotrzeć do źródła osobistych i rodowych problemów, zrozumieć ukryte dynamiki i zrobić krok ku wewnętrznej i zewnętrznej przemianie. Proces, który odbywa się z jej wykorzystaniem, przywraca równowagę w ciele, psychice i relacjach, otwierając przestrzeń na nowe możliwości. Często ujawniają się wzorce i obciążenia przekazywane z pokolenia na pokolenie, które utrudniają pełne i szczęśliwe życie. Klasyczna metoda Berta Hellingera skupia się na tematach rodowych i opiera na trzech porządkach miłości:
- przynależności,
- hierarchii,
- równowadze między dawaniem a braniem.
Jej celem jest przywrócenie harmonii w systemie rodzinnym i uwolnienie tego, co było uwikłane.
Jak przebiega proces ustawień systemowych?
Podczas ustawienia wchodzimy w tzw. pole morficzne danej osoby. W efekcie odczuwa ona emocje osób, które reprezentuje – pojawia się potrzeba płaczu, wyrażenia gniewu, poczucia żalu, czasem miłości czy tęsknoty. Ciało reaguje spontanicznie: ktoś czuje ciężar, ktoś musi się położyć, co może oznaczać śmierć reprezentowanej osoby. Dynamiki ujawniają się także poprzez ustawienie przestrzenne: kto stoi blisko, kto odwraca się plecami, kto pozostaje w oddaleniu. W ustawieniach nie chodzi o intelekt, lecz o odczuwanie i zaufanie temu, co się pokazuje. Na pytanie „Co mam robić jako reprezentant?” odpowiedź jest jedna: to, co czujesz.
Kiedy stajemy się reprezentantami osoby, emocji lub sytuacji, zaczynamy naprawdę odczuwać jej doświadczenia. Możemy poczuć ciężar smutku, gniew, sprzeciw wobec krzywdy, a także delikatną tęsknotę, miłość lub ukryty żal. Ciało samo sygnalizuje prawdę – potrzebę uklęknięcia, położenia się, zatrzymania oddechu. W przestrzeni ustawienia ujawniają się niewidoczne więzi i napięcia: kto jest blisko, kto dystansuje się, kto stoi w milczeniu. Każdy ruch i odczucie odsłania dynamiki, które kształtują relacje w rodzinie i systemie od lat.
Ustawienia systemowe to nie magia
Ustawienia systemowe nie działają jak „magiczne zaklęcie” – nie można w nich zaplanować sobie lepszego życia. To spotkanie z prawdą – często trudne, momentami bolesne, ale równocześnie uwalniające i otwierające serce. Każdy doświadcza ustawienia inaczej; emocje, gesty i odczucia są kształtowane przez indywidualną wrażliwość, historie, więzi rodzinne i subtelne wpływy pola ustawienia. To własne, niepowtarzalne przeżycie, które odsłania prawdę i pozwala zobaczyć siebie w systemie w nowym świetle.
Plusy ustawień systemowych
Największe zalety ustawień systemowych to:
- Dotykają sedna sprawy i w krótkim czasie pozwalają zobaczyć ukryte głęboko przyczyny problemów.
- Uwalniają od ciężarów niesionych z pokolenia na pokolenie – można zostawić je przy przodkach i wreszcie odetchnąć.
- Otwierają drogę do pojednania z rodzicami, partnerem, dziećmi, a przede wszystkim z samym sobą.
- Przywracają poczucie sprawczości, kreatywności i mocy – uczymy się pisać własną historię, wybierać w zgodzie ze sobą, troszczyć się o potrzeby i stawiać granice.
- Uczą stawania w prawdzie wobec siebie i rodu bez oceniania i krytyki.
- Bycie reprezentantem daje niezwykłe doświadczenie empatii i współodczuwania.
Minusy ustawień systemowych
Do minusów ustawień systemowych można zaliczyć to, że:
- Mogą boleśnie obnażyć to, co ukryte, wywołując silne emocje.
- Zawierają element nieprzewidywalności – wymaga to odpuszczenia kontroli i zaufania procesowi.
- Brak wsparcia może prowadzić do otwarcia starych ran i retraumatyzacji.
- Skuteczność zależy od doświadczenia i uważności prowadzącego.
- Nie zawsze jest to właściwy moment – w kryzysie lub przy wrażliwej kondycji psychicznej warto najpierw skorzystać z innej terapii.
Moje osobiste doświadczenie z ustawieniami systemowymi
Spotkanie z ustawieniami było jak wejście do nieznanego ogrodu pełnego emocji i ukrytej prawdy. To było zanurzenie w głębokim oceanie, którego fal się bałam, a jednak właśnie tam znalazłam siebie. Pozwoliłam sobie poczuć wszystko, przed czym przez lata uciekałam. Momentami żałowałam, że otworzyłam tę puszkę Pandory. Jednak gdy pozwoliłam sobie odczuwać emocje bez osądu, coś we mnie zaczęło się rodzić na nowo.
Zdejmowałam warstwa po warstwie ciężką zbroję wstydu i surowych wymagań wobec siebie. Odkryłam, że jestem warta miłości i że moja wartość nie zależy od przeszłości. Zrozumiałam, że choć nie mogę zmienić tego, co mnie spotkało, mogę kształtować swoją przyszłość.
Ustawienia zmieniły mój sposób bycia mamą. Przestałam kontrolować dzieci i interpretować ich emocje jako fochy czy brak wdzięczności. Zaczęłam widzieć w nich odrębne istoty z prawem do własnej drogi. Nasze relacje stały się przestrzenią spotkania człowieka z człowiekiem – pełną szacunku, czułości i wzajemnego słuchania.
Świadectwo serca, czyli zmiana w relacjach
Podobna przemiana nastąpiła w moich relacjach z partnerem, rodzicami, w podejściu do sukcesu i pieniędzy. Dorastając w domu pełnym bólu, nigdy nie czułam, że mam znaczenie. Byłam dla siebie najostrzejszym sędzią. Dziś czuję zaufanie i miłość do siebie – prawdziwą, głęboką, bezwarunkową. Odwaga, by wejść na drogę ustawień i ukończyć szkołę, odmieniła moje życie.
Po raz pierwszy stanęłam po swojej stronie. Zobaczyłam siebie jako osobę godną miłości, dobra i szczęścia. Złożyłam bat, którym karałam siebie przez lata, i przyjęłam siebie z łagodnością i wdzięcznością. To, co dziś czuję, jest najcenniejszym darem: życie, które mogę przyjmować całym sercem z mocą płynącą przez mój ród.
Ustawienia systemowe – podsumowanie
Ustawienia systemowe to droga dla tych, którzy chcą stanąć w prawdzie. Nie obiecują łatwego życia „na życzenie”, lecz otwierają serce, uwalniają od bólu i dają wolność, sprawczość oraz miłość, która płynie, gdy każdy w systemie zajmuje swoje miejsce.
Autorka: Natalia Fercho – ustawienia systemowe – praca z wewnętrznym dzieckiem. Pomagam pracować z emocjami i przekonaniami. Zapraszam do kontaktu: zmiloscidosiebie@outlook.com, tel. 01525 787 1958.
