Wyobraź sobie, że przez lata walczysz ze swoim ciałem, stosując kolejne diety i intensywnie ćwicząc, a mimo to Twoje nogi stają się coraz większe. Że spotykasz się z nieprzychylnymi spojrzeniami i komentarzami, nie rozumiejąc, dlaczego Twoja sylwetka wygląda tak nietypowo: szczupła góra, nieproporcjonalnie duże biodra i nogi. Brzmi jak koszmar? Dla wielu kobiet to codzienność, która ma nazwę: lipoedema.
Dla wielu z nas, kobiet, wygląd zewnętrzny jest ważnym aspektem wpływającym na poczucie własnej wartości oraz pewność siebie. Chcemy być zdrowe, a przy tym czuć się atrakcyjne. Nie zawsze jednak jest to osiągalne. Co zrobić w sytuacji, kiedy dbasz o sylwetkę, zdrowo się odżywiasz, uprawiasz sport, a mimo to Twoja waga wciąż rośnie, a obwody, szczególnie nóg powiększają się?
Spis treści
Choroba o wielu obliczach i jednym wyniku
Lipoedema, znana również jako „choroba grubych nóg”, to schorzenie, które dotyka głównie kobiety i pozostaje w cieniu ignorancji medycznej. Dopiero w 2023 roku została oficjalnie wpisana do międzynarodowego rejestru chorób ICD-11, co oznacza, że przez dziesięciolecia tysiące kobiet pozostawały bez diagnozy i właściwego leczenia.
Lipoedema to genetycznie uwarunkowana choroba hormonalna, charakteryzująca się niekontrolowanym odkładaniem się tkanki tłuszczowej, głównie w okolicy nóg. To nie jest efekt „zaniedbania” czy braku samodyscypliny. To medyczna rzeczywistość, z którą zmaga się ponad 10 procent kobiet na całym świecie.
Kiedy choroba pokazuje swoje prawdziwe oblicze?
Pierwsze objawy lipoedemy zwykle pojawiają się w momentach intensywnych zmian hormonalnych:
- podczas dojrzewania, gdy młoda dziewczyna nagle zauważa, że jej nogi rosną w tempie nieproporcjonalnym do reszty ciała;
- w trakcie ciąży, kiedy naturalne zmiany hormonalne potęgują rozwój choroby;
- w okresie menopauzy, gdy kolejna rewolucja hormonalna przyspiesza postęp schorzenia.
Jak rozpoznać lipoedemę?
Lipodema ma charakterystyczny zestaw objawów, które odróżniają ją od zwykłej nadwagi czy obrzęków limfatycznych. Symptomy, których nie można zignorować, dzielimy następująco.
Fizyczne oznaki choroby:
- wyraźna dysproporcja między szczupłą górną a masywną dolną częścią ciała;
- symetryczny obrzęk nóg przy jednoczesnej szczupłości stóp;
- „kolumnowy” kształt nóg, pozbawiony naturalnych zwężeń;
- nietypowa nadwrażliwość skóry na dotyk;
- skłonność do powstawania siniaków nawet przy delikatnym ucisku.
Dolegliwości towarzyszące, których nie widać:
- przewlekły ból i uczucie ciężkości w nogach;
- nasilający się po wysiłku fizycznym obrzęk i dyskomfort;
- uczucie rozpierania w tkankach.
Życie z lipoedemą – to nie tylko fizyczny dyskomfort
Dla kobiet zmagających się z lipoedemą, choroba to znacznie więcej niż problem estetyczny. To codzienne zmaganie się z:
- emocjonalnym cierpieniem, poczuciem bezradności i obniżoną samooceną;
- społeczną stygmatyzacją wynikającą z braku świadomości społeczeństwa;
- medyczną ignorancją ze strony specjalistów.
Pytania, które nurtują kobiety z lipoedemą, brzmią boleśnie znajomo:
- „Co jest ze mną nie tak?”;
- „Dlaczego żadne diety nie działają?”;
- „Jak pozbyć się tego bólu?”;
- „Kiedy wreszcie będę mogła się zaakceptować?”.
Bardzo często odpowiedzi na te pytania pojawiają się dopiero w momencie, kiedy lekarz postawi właściwą diagnozę.
Czy można pokonać lipoedemę?
Lipoedema nie jest chorobą, którą można wyleczyć całkowicie, ale można spowolnić jej postęp a tym samym znacząco poprawić jakość życia. Skuteczna terapia polega kompleksowym, wielowymiarowym leczeniu opartym na trzech fundamentalnych filarach.
• Filar pierwszy: aktywność fizyczna i fizjoterapia
Ruch to podstawa w walce z lipoedemą, ale nie każdy jest odpowiedni. Kluczowe są regularne ćwiczenia dostosowane do indywidualnych możliwości. Równie ważna jest specjalistyczna fizjoterapia połączona z kompresoterapią, która wspiera prawidłowy przepływ limfy i zmniejsza obrzęki. Drenaż limfatyczny wykonywany przez wykwalifikowanych terapeutów to nie tylko chwilowa ulga, ale systematyczna praca nad poprawą funkcjonowania układu limfatycznego.
• Filar drugi: wsparcie medyczne i techniczne
Profesjonalna odzież kompresyjna to codzienne wsparcie dla kobiet z lipoedemą. Noszona regularnie znacząco redukuje ból i uczucie ciężkości w nogach. Przerywany ucisk pneumatyczny, stosowany w gabinetach fizjoterapeutycznych, działa jak mechaniczny drenaż, pobudzając krążenie i zmniejszając obrzęki. W przypadkach zaawansowanych, gdy tradycyjne metody nie przynoszą wystarczających efektów, rozważana jest specjalistyczna liposukcja wykonywana przez doświadczonych chirurgów znających specyfikę lipoedemy i wykonywany zazwyczaj etapami dla bezpieczeństwa pacjentki.
• Filar trzeci: Holistyczne podejście do zdrowia
Zbilansowana dieta opracowana przez specjalistę to nie kolejna restrykcyjna kuracja, ale przemyślany plan żywieniowy wspierający organizm w kontrolowaniu stanów zapalnych i utrzymaniu zdrowia metabolicznego. Wsparcie psychologiczne odgrywa kluczową rolę. Pomaga w radzeniu sobie z frustracją, budowaniu pozytywnego obrazu własnego ciała i rozwijaniu strategii życia z przewlekłą chorobą. Równie istotna jest edukacja na temat schorzenia. Im więcej kobieta wie o swojej chorobie, tym lepiej potrafi o siebie zadbać i podejmować świadome decyzje dotyczące leczenia.
„Lipoedema ma kobiecą twarz” – przełamywanie tabu
O lipoedemie mówi się coraz więcej, jednak ciągle zbyt mało. Właśnie z inicjatywy Doroty Stettler i Katarzyny Kowaliszyn powstała kampania społeczna „Lipoedema ma kobiecą twarz”. W ramach kampanii zorganizowana została pierwsza w Polsce sesja fotograficzna dla kobiet z lipoedemą. Wydarzenie to było ogromnym aktem odwagi ze strony kobiety, które po raz pierwszy w życiu pokazały swoje nogi publicznie. Miało jednak głębsze znaczenie, niż mogłoby się wydawać. Nie jest łatwo stanąć przed obiektywem aparatu i pokazać swój największy kompleks. Jednak lipoedema nie jest efektem „zaniedbania”. To choroba, która utrudnia życie i podkopuje wiarę w siebie i swoją atrakcyjność. Dzięki decyzji o tym, by przestać ukrywać swoje nogi, uczestniczki sesji dodały siły innym kobietom cierpiącym na obrzęk tłuszczowy. Dały jasny sygnał, że należy mówić głośno o tym, co często jest bagatelizowane, wyśmiewane, niezrozumiane.
Przesłanie nadziei
Jeśli rozpoznajesz w tym opisie siebie lub bliską osobę, pamiętaj: nie jesteś sama. Lipoedema dotyka tysięcy kobiet na całym świecie, a dzięki rosnącej świadomości medycznej i społecznej coraz więcej z nich otrzymuje właściwe wsparcie i leczenie. Chociaż diagnoza: lipoedema, może początkowo przerażać, przynosi też ulgę. W końcu wiesz, że to nie Twoja wina. To choroba, z którą można nauczyć się żyć, zachowując godność, pewność siebie i radość z życia. Bo przecież Twoje ciało zasługuje na szacunek – niezależnie od tego, jak wygląda.
Autorka: Dorota Stettler – fizjoterapeutka, limfolog z wieloletnim doświadczeniem, specjalizująca się we wspieraniu kobiet z lipoedemą. Współautorka książki „Lipoedema, choroba grubych nóg”, wyd. PZWL, poradników i artykułów, w których łączy wiedzę medyczną z praktycznymi rozwiązaniami ułatwiającymi codzienne funkcjonowanie z chorobą. Prowadzi konsultacje online, oferując pacjentkom zarówno specjalistyczne wsparcie, jak i realne narzędzia poprawiające jakość życia. Strona: https://www.dorotastettler.com.
