Doula, czyli niefarmakologiczny środek łagodzenia bólu podczas porodu

Czy to trend, moda na poród z doulą? A może doula jest tylko dla bogatych? Prawda jest taka, że doula jest i powinna być dostępna dla każdej kobiety w okresie okołoporodowym, tak samo jak dostęp do opieki medycznej. Doskonale zdajemy sobie sprawę z tego jak funkcjonuje system opieki okołoporodowej, jak bardzo (lub nie) przestrzegany jest Standard Opieki Okołoporodowej w Polsce (aktualizacja: 1 stycznia 2019), który jest jednym z najważniejszych dokumentów Ministerstwa Zdrowia.

W 2012 roku badania prowadzone w Stanach Zjednoczonych wykazały, że 6% rodzących kobiet korzystało z prywatnej opieki douli w czasie porodu (Declerq et al., 2013), w porównaniu do roku 2006, gdzie było to tylko 3% rodzących (Declerq et al., 2007). Jednak oba te badania pokazują, że 27% kobiet wie, kim jest doula, rozumie jej rolę i chciałoby skorzystać z tej formy wsparcia okołoporodowego.

Spis treści

Czy cena powstrzymuje kobiety?

Może i tak, bo na pierwszy rzut oka podane kwoty są wysokie. Jednak kiedy przyjrzymy się im bliżej i rozłożymy na czynniki pierwsze, okazuje się, że wsparcie, którego udzielają doule, jest bezcenne. A przy okazji, czy wiesz, że wyłączne karmienie piersią przez 6 miesięcy (jak zaleca WHO) zwraca koszt wynajęcia douli do porodu?

Zdecydowana większość douli proponuje rozłożenie płatności na raty. W podpisanej umowie jest dokładnie wypisane, jakie usługi są świadczone przez konkretną doulę. Pewnie możesz wybrać jeden z oferowanych pakietów i dopasować go do swoich potrzeb. Pamiętaj, że zanim podpiszesz umowę, sprawdź dokładnie jakie są warunki jej rozwiązania i co wtedy dzieje się z płatnością. To bardzo ważne z mojego punktu widzenia, bowiem sytuacje w życiu są różne, każdego z nas może spotkać niespodziewana, trudna okoliczność, dlatego uważam, że otwartość i szczerość w tej kwestii ma znaczenie.

„Gdyby doula była lekiem, nieetyczne byłoby niepodawanie go” John Kennel

Kim jest doula i jakie są jej rodzaje?

Doula — z greckiego dosłownie “służąca”, dziś określana mianem towarzysza porodowego. Choć zakres świadczonych usług jest bogaty i różni się u każdej z nas, warto zastanowić się, dlaczego korzyści płynące z tego rodzaju opieki są wartością.

Z języka angielskiego dużo prościej jest rozróżnić obszary pracy douli. Warto mieć na uwadze, że nie każda doula wykonuje wszystkie usługi z wymienionych, a zdarza się coraz częściej, że doule rozwijają swoje umiejętności i certyfikują się w innych, również ważnych aspektach, takich jak Spinning Babies, Rebozo, fizjoterapia uroginekologiczna, hipnoporód, praca z traumą poporodową, psychologia, aromaterapia, akupunktura, akupresura i inne. Niektóre doule specjalizują się tylko w edukacji i przygotowaniu do porodu (antenatal doula), inne towarzyszą aktywnie w procesie narodzin (birth doula), jeszcze inne wspierają w czasie połogu, karmienia i opieki nad noworodkiem (postnatal doula), a jeszcze inne są ogromnym wsparciem w trudnych chwilach końca życia, śmierci lub porodów dzieci chorych, poronień i porodów przedwczesnych (doula end of life).

Dr Christine Morton, autorka książki „Birth Ambassadors” określa doulę porodową, jako osobę, która wspiera rodzącą podczas porodu. Doule porodowe są wykształcone w prowadzeniu indywidualnej, ciągłej opieki, również jako wsparcie informacyjne, edukacyjne, fizyczne, a przede wszystkim emocjonalne dla rodzącej kobiety i jej partnera. Ten rodzaj wsparcia porodowego definiowany jest jako terapeutyczna obecność osoby z rodzącą, podczas której praktykowane są opiekuńcze interakcje i zachowania (Jordan, 2013).

Podstawą w zrozumieniu pracy douli jest to, że DOULA JEST DLA KOBIETY, JEST ODPOWIEDZIALNA PRZED KOBIETĄ RODZĄCĄ i nie pracuje dla szpitala, pielęgniarki, położnej czy doktora. W książce „Best Practices in Midwifery” autor wyróżnia trzy filary wsparcia. Są to: wsparcie informacyjne, wsparcie emocjonalne, wsparcie fizyczne oraz rola porodowego adwokata.

Wsparcie informacyjne: wiedza, doświadczenie, zrozumienie to podstawy pracy douli. Większość z nas prowadzi jakiś rodzaj edukacji przedporodowej. Najczęściej w formie szkoły rodzenia lub innych spotkań przygotowujących pary do porodu i nie tylko. I to jest świetne, bo na takich kursach można się wiele dowiedzieć (często tego, czego nie powie Ci lekarz lub położna).

Ale jak to działa podczas porodu, kiedy kobieta jest w regularnych skurczach?

Edukacja przedporodowa daje pewne podstawy, do których łatwiej będzie wrócić i je zrozumieć w czasie porodu. Ale umówmy się — poród to takie wydarzenie, które dzieje się trochę „poza nami”. Kobiety wchodzą w stan autohipnozy i nie są w stanie kontrolować otoczenia. A nawet nie powinny (o tym więcej w mojej książce „Poród zaczyna się w głowie”). Dlatego doule często zajmują się również tłumaczeniem z medycznego na nasze (a mi się jeszcze zdarza tłumaczenie z medycznego angielskiego na nasze polskie, zrozumiałe).

Wynajmując usługę douli masz pewność, że wasza relacja będzie intymna, zaufana i bezpieczna. Możesz więc tylko marzyć o wsparciu w porodzie, jakiego oczekujesz ALBO napisać do mnie jeszcze dziś i otrzymać wsparcie, jakiego chcesz i pragniesz. Ty jesteś Królową Porodu! Masz prawo do tego, aby poród odbył się na Twoich zasadach, czy to będzie poród w domu, w lesie, na pustyni czy w oceanie, czy też cesarskie cięcie na życzenie — zadaniem douli jest być z Tobą w tych emocjach. Prawdą jest, że mając przy sobie doulę, zwiększasz swoje szanse na poród naturalny, jednocześnie lepiej radząc sobie ze skurczami, co przekłada się na krótszy czas porodu nawet o 35%. A do tego zmniejszasz ryzyko niepotrzebnych interwencji medycznych oraz medykalizacji procesu narodzin, co przekłada się na mniejsze ryzyko nagłego cesarskiego cięcia.

Doule nie są na 12-godzinnej zmianie w pracy, a gdy wybija siódma, to zbierają się i wracają do domu. Są z Tobą cały czas — od momentu, kiedy nas wezwiesz, aż do 8 godzin po porodzie, zachowując tym samym ciągłość opieki wyłącznie dla Ciebie. Dzięki temu masz znacznie większą szansę na lepsze doświadczenia porodowe. A jak powszechnie wiadomo, lepiej zapobiegać niż leczyć. Dlatego też kobiety, które rodzą z doulą, rzadziej narażone są na traumę porodową lub PTSD. A jeśli czujesz, że masz traumę po porodzie lub bardzo boisz się porodu, nie czekaj dłużej, nie warto żyć z takim bagażem emocjonalnym, skontaktuj się ze mną, ogarniemy to razem.

Doula partnerem porodowym, a nie życiowym

Warto jeszcze dodać, czym różni się doula, jako partner porodowy od partnera życiowego, który uczestniczy w porodzie. Prowadziłam o tym live z Olgą B. Pietrzak i myślę, że najlepiej będzie po prostu go posłuchać. Znajdziesz go tutaj.

Cieszę się, że spędziłaś ze mną kilka chwil. A może poznamy się osobiście? Jeśli tylko masz ochotę poczuć wsparcie okołoporodowe, odezwij się do mnie, będę czekała z miłością.

Źródło badań naukowych: Evidencebasedbirth.com/doula

Agnieszka Pluta-Szkaradek: jestem certyfikowaną doulą, instruktorką szkoły rodzenia i hipnoporodu oraz wykładowcą akademickim. Pracuję z kobietami, uzdrawiając ich wcześniejsze traumy okołoporodowe i przygotowuję do pięknych, świadomych narodzin dziecka. Jestem autorką książki „Poród zaczyna się w głowie” oraz założycielką Polskiej Szkoły Rodzenia w UK. Swoją misję edukacyjną poświęcam kobietom, które pragną od życia czegoś więcej. Opracowałam JEDYNY W EUROPIE program kształcenia Douli oraz Konsultantów Laktacyjnych na akademickim poziomie. A prywatnie, fajna ze mnie babka, żona, mama trójki dzieci i jednego Aniołka.