Można mieć doświadczenie, wiedzę i kompetencje, a mimo to mieć poczucie, że własny głos wciąż trzeba podnosić, żeby ktoś go usłyszał. Można osiągać kolejne cele i jednocześnie zastanawiać się, czy ktoś naprawdę dostrzega wykonaną pracę. Czy to tylko indywidualne odczucie, czy szersze zjawisko? Na to pytanie ma odpowiedzieć Ogólnopolskie Badanie „Widzialność Kobiet 2026”. Jego inicjatorzy chcą sprawdzić, czy kobiety w Polsce czują się słyszane, zauważane i doceniane oraz czy na ich poczucie widzialności wpływają m.in. wiek, sytuacja zawodowa i pełnione role społeczne. Widzialność wiąże się również z możliwością zabierania głosu, wpływania na decyzje, wykorzystania kompetencji i uczestniczenia w życiu zawodowym oraz społecznym.
Spis treści
Kobiety są aktywne zawodowo. Ale czy ich potencjał jest w pełni wykorzystywany?
Dane pokazują, że sytuacja kobiet na rynku pracy zmienia się, ale różnice między kobietami i mężczyznami nadal są widoczne. Główny Urząd Statystyczny regularnie publikuje dane pozwalające porównywać sytuację zawodową i wynagrodzenia kobiet oraz mężczyzn. W 2025 r. kobiety stanowiły niespełna połowę osób pracujących w gospodarce narodowej, a dane GUS pokazują również utrzymujące się różnice w poziomie wynagrodzeń. Według danych GUS dotyczących marca 2025 r. mediana wynagrodzeń kobiet wyniosła 6887,04 zł, podczas gdy w przypadku mężczyzn było to 7120,08 zł. Komisja Europejska zwraca z kolei uwagę na różnice w aktywności zawodowej kobiet i mężczyzn w Polsce. W najnowszej ocenie sytuacji gospodarczej Polski rynek pracy pozostaje stabilny, a jednym z wyzwań pozostaje kurcząca się podaż pracy związana ze zmianami demograficznymi. Same statystyki nie mówią jednak wszystkiego. Pokazują, ile kobiet pracuje, ile zarabiają czy jak wygląda ich udział w gospodarce. Nie odpowiadają natomiast na pytanie, czy kobieta ma poczucie, że jej obecność, wiedza i kompetencje są rzeczywiście zauważane. I właśnie w tym miejscu zaczyna się temat widzialności.
Widzialność to coś więcej niż obecność
Kobieta może być obecna na spotkaniu, zajmować stanowisko kierownicze albo prowadzić własną firmę. To jednak nie oznacza automatycznie, że ma poczucie wpływu. Być obecnym i być słyszanym to nie to samo. Podobnie jak czym innym jest posiadanie kompetencji, a czym innym poczucie, że są one dostrzegane i odpowiednio oceniane. Dlatego autorzy badania „Widzialność Kobiet 2026” chcą przyjrzeć się temu pojęciu szerzej. Pytają m.in. o to, czy kobiety czują się zauważane, czy ich osiągnięcia są doceniane, czy mają wpływ na decyzje oraz, czy doświadczają sytuacji, w których ich głos lub kompetencje są pomijane. To ważna perspektywa, ponieważ oficjalne statystyki mogą pokazać, ile kobiet pracuje, ale nie odpowiedzą same w sobie na pytanie, jak kobiety oceniają swoją pozycję i wpływ w miejscu pracy.
Kobiety coraz częściej prowadzą własne firmy. Czy również tutaj są wystarczająco widoczne?
Widzialność kobiet dotyczy nie tylko etatów. Polki są również obecne w świecie przedsiębiorczości. Raport GEM Polska 2025, przygotowany przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, analizuje m.in. aktywność biznesową kobiet i mężczyzn, przedsiębiorczość kobiet, uwarunkowania prowadzenia firm oraz bariery związane z rozwojem przedsiębiorczości. PARP w swoich najnowszych materiałach dotyczących przedsiębiorczości kobiet podkreśla znaczenie potencjału kobiet dla polskiej gospodarki. Według przywoływanych przez agencję danych, w 2024 r. kobiety zarejestrowały 103,6 tys. nowych jednoosobowych działalności gospodarczych, co stanowiło 38 proc. wszystkich nowo powstałych JDG. To pokazuje skalę kobiecej aktywności biznesowej. Ale liczba założonych firm nie odpowiada na pytanie: czy przedsiębiorczynie czują, że ich kompetencje, doświadczenie i głos są traktowane na równi z mężczyznami? To właśnie jeden z obszarów, w których perspektywa samych kobiet może uzupełnić dane ekonomiczne.
Czy wiek może sprawiać, że kobieta staje się mniej widoczna?
To jeden z obszarów, którym ma zająć się badanie. Pytanie o wiek jest szczególnie interesujące, ponieważ ageizm może dotyczyć różnych etapów życia. Państwowa Inspekcja Pracy zwraca uwagę na problem dyskryminacji kobiet ze względu na wiek na rynku pracy, wskazując m.in. na wyniki eksperymentalnych badań dotyczących zaproszeń na rozmowy kwalifikacyjne. W przywoływanym przez PIP badaniu osoby poniżej 30. roku życia otrzymywały zaproszenia na rozmowę średnio częściej niż osoby po 50. roku życia. Jednocześnie pytanie o widzialność kobiet nie dotyczy wyłącznie dojrzałych pracownic. Młoda osoba dopiero wchodząca na rynek pracy również może spotkać się ze stereotypami dotyczącymi doświadczenia, kompetencji czy gotowości do podejmowania odpowiedzialności. Dlatego interesujące będzie nie tylko pytanie o to, czy kobiety czują się mniej widoczne wraz z wiekiem, ale także o to, jak poczucie widzialności zmienia się na różnych etapach życia.
Kompetencje kobiet: czy samo „bycie dobrą” wystarcza?
Jednym z najważniejszych elementów zawodowej widzialności jest możliwość pokazania własnych kompetencji. Nie chodzi wyłącznie o awans czy wysokość wynagrodzenia. Chodzi również o sytuacje codzienne: możliwość przedstawienia pomysłu, udział w podejmowaniu decyzji, uznanie autorstwa własnej pracy czy traktowanie opinii jako wartościowego głosu w dyskusji. To obszar, w którym trudno oprzeć się wyłącznie na statystykach. Dlatego badania dotyczące doświadczeń samych kobiet mogą być ważnym uzupełnieniem danych dotyczących zatrudnienia, wynagrodzeń czy przedsiębiorczości.
Raporty dotyczące przedsiębiorczości pokazują skalę aktywności kobiet w biznesie, ale jednocześnie analizują także bariery, uwarunkowania społeczne i dostęp do wsparcia. W raporcie GEM Polska 2024 eksperci oceniali m.in. warunki wspierające przedsiębiorczość kobiet; wskazywali również na znaczenie dostępności usług opiekuńczych, które mogą ułatwiać kobietom powrót do prowadzenia firmy po urodzeniu dziecka. Dane te nie odpowiadają jednak na wszystkie pytania dotyczące widzialności. Nie mówią, czy kobieta czuje, że jej głos jest słyszany.
Niewidzialność nie zawsze wygląda jak dyskryminacja
Najłatwiej zauważyć sytuację, w której ktoś otwarcie odmawia kobiecie możliwości awansu albo podejmuje decyzję ze względu na jej płeć lub wiek. Polskie prawo pracy zakazuje dyskryminacji w zatrudnieniu m.in. ze względu na płeć i wiek. Ale poczucie niewidzialności może mieć znacznie bardziej subtelny charakter. Może oznaczać wrażenie, że własne pomysły nie są traktowane poważnie. Że osiągnięcia pozostają niezauważone. Że ktoś inny szybciej otrzymuje uznanie za podobną pracę. Albo, że trzeba wielokrotnie udowadniać kompetencje, które w przypadku innych osób są przyjmowane jako oczywiste. Nie oznacza to, że każda taka sytuacja jest przejawem dyskryminacji w rozumieniu prawa. To właśnie jedna z różnic, które warto zachować: między formalnie stwierdzoną dyskryminacją a subiektywnym poczuciem bycia pomijanym. Badanie ma przyjrzeć się właśnie doświadczeniom kobiet.
Gdzie kobiety mogą doświadczać braku widzialności?
Organizatorzy chcą spojrzeć na problem w kilku obszarach.
W miejscu pracy. Czy kobiety czują, że ich opinie są brane pod uwagę? Czy mają wpływ na decyzje? Czy ich kompetencje i osiągnięcia są zauważane?
W biznesie. Czy przedsiębiorczynie czują się traktowane jako ekspertki i równorzędne partnerki biznesowe?
W życiu społecznym. Czy kobiety mają poczucie wpływu na swoje otoczenie? Czy ich głos jest słyszany również poza miejscem pracy?
To ważne rozróżnienie, ponieważ doświadczenie kobiety prowadzącej firmę może być zupełnie inne niż doświadczenie pracownicy korporacji, nauczycielki, seniorki, studentki czy kobiety wracającej na rynek pracy po przerwie.
Co ma sprawdzić Ogólnopolskie Badanie „Widzialność Kobiet 2026”?
Badanie jest skierowane do wszystkich pełnoletnich kobiet, niezależnie od wieku, miejsca zamieszkania, wykonywanego zawodu czy etapu życia. Ankieta ma charakter anonimowy, a jej wypełnienie zajmuje około 8–10 minut. Pytania dotyczą m.in.:
- poczucia bycia zauważaną i słyszaną,
- doceniania kompetencji i osiągnięć,
- wpływu wieku na sposób postrzegania kobiet,
- doświadczeń w miejscu pracy i biznesie,
- stereotypów dotyczących kobiet,
- konsekwencji poczucia niewidoczności,
- czynników wzmacniających sprawczość i poczucie widzialności.
Na podstawie odpowiedzi ma powstać raport przedstawiający skalę poczucia widzialności kobiet, obszary, w których najczęściej doświadczają one pomijania lub niedostrzegania, oraz czynniki, które mogą wpływać na to doświadczenie. Raport ma zawierać również rekomendacje dla organizacji, pracodawców, instytucji oraz samych kobiet.
Kto stoi za badaniem „Widzialność Kobiet 2026”?
Inicjatorką projektu jest Sylwia Petryna, CEO Petra Consulting, mentorka EMCC Senior Practitioner, trenerka i konsultantka biznesowa oraz autorka książki „Jesteś wystarczająca. Odblokuj swoją moc i uwierz w siebie”. Od ponad 20 lat pracuje z liderami, organizacjami i przedsiębiorcami. Jak podkreśla, impulsem do stworzenia badania były obserwacje dotyczące kobiet, które mimo kompetencji i doświadczenia pozostają niedostrzegane lub nie mają poczucia odpowiedniego wpływu.
Nad merytoryczną jakością projektu czuwa Rada Ekspercka. W jej skład weszły ekspertki reprezentujące różne środowiska:
Karolina Karolczak – założycielka CELOMANIA, ekspertka w zakresie wyznaczania i realizacji celów oraz rozwoju osobistego i zawodowego.
Katarzyna Syrówka – autorka Raportu Future Skills, ekspertka zajmująca się kompetencjami przyszłości, trendami rynku pracy i rozwojem organizacji.
Emilia Bartosiewicz-Brożyna – przedstawicielka Lady Business Club, organizacji wspierającej przedsiębiorczość kobiet.
Magdalena Pietkiewicz – założycielka Enpulse, ekspertka HR specjalizująca się m.in. w employee experience, employer brandingu i zarządzaniu.
Rada ma wspierać projekt merytorycznie, konsultować kierunek badania oraz uczestniczyć w upowszechnianiu jego wyników.
Czy kobiety w Polsce czują się naprawdę widziane?
Na to pytanie nie powinny odpowiadać za nie statystyki, eksperci ani organizatorzy. Powinny odpowiedzieć same kobiety. Oficjalne dane pokazują obraz rynku pracy, wynagrodzeń czy aktywności zawodowej. Nowe badanie chce dołożyć do niego perspektywę, której nie da się wyczytać z tabeli: osobiste doświadczenie kobiety.
- Czy czuje, że jej głos ma znaczenie?
- Czy jej kompetencje są zauważane?
- Czy ma wpływ?
- Czy wiek zmienia sposób, w jaki jest postrzegana?
- Czy zdarza jej się czuć niewidzialną?
Odpowiedzi na te pytania mogą pokazać, jak wygląda druga strona statystyk.
Dlaczego portal e-Wenus.pl objął to badanie patronatem medialnym?
W portalu dla kobiet e-Wenus.pl od początku interesują nas nie tylko historie kobiet, które osiągnęły sukces, ale również pytania, które stoją za tym sukcesem: czy kobieta czuje, że ma prawo zajmować miejsce, zabierać głos i być traktowana poważnie? Dlatego zdecydowałyśmy się objąć patronatem medialnym Ogólnopolskie Badanie „Widzialność Kobiet 2026”.
Uważamy, że rozmowa o kobietach nie powinna ograniczać się do kolejnych deklaracji o sile, ambicji i rozwoju. Potrzebujemy również danych, które pokażą, jak same kobiety opisują swoje doświadczenia – w pracy, biznesie i życiu społecznym. Jako magazyn nowoczesnych kobiet chcemy być częścią tej rozmowy – nie po to, by odpowiadać za nasze Czytelniczki, ale by pomóc stworzyć przestrzeń, w której ich głos będzie słyszalny.
Możesz wziąć udział w badaniu
Ogólnopolskie Badanie „Widzialność Kobiet 2026” jest skierowane do wszystkich pełnoletnich kobiet. Ankieta jest anonimowa i zajmuje około 8–10 minut.
WEŹ UDZIAŁ W BADANIU „WIDZIALNOŚĆ KOBIET 2026”
Im więcej kobiet zdecyduje się opowiedzieć o swoim doświadczeniu, tym pełniejszy obraz będzie można stworzyć.
Źródła:
1. GUS – Rozkład wynagrodzeń w gospodarce narodowej w marcu 2025 r.
2. GUS – Pracujący w gospodarce narodowej w Polsce w grudniu 2025 r.
3. Państwowa Inspekcja Pracy – Czy praca tylko dla młodych? Ageizm na rynku pracy
4. PARP – GEM Polska 2025. Raport z badania przedsiębiorczości
5. Polski Instytut Ekonomiczny – Kobiety założyły w 2024 r. ponad 103 tys. jednoosobowych firm
