Emocje są nieodłącznym elementem ludzkiej psychiki i mają ogromny wpływ na wszystkie obszary naszego życia, również w kontekście zawodowym. Z doświadczenia pracy z klientkami obserwuję, że umiejętność rozpoznawania, akceptowania i wyrażania emocji może być prawdziwym game-changerem w świecie biznesu. Oto przewodnik, który pomoże Ci lepiej zrozumieć i wykorzystać potencjał Twoich emocji.
Spis treści
Czym są emocje i dlaczego są ważne?
Emocje to nie tylko abstrakcyjne odczucia — to potężne sygnały, które niosą ze sobą cenne informacje. Są one kombinacją odczuć fizycznych i interpretacji mentalnych, które pomagają nam nadać sens otaczającemu światu, pokazują, co jest dla nas ważne i warunkują nasze zachowanie. Każda emocja pełni ważną funkcję:
- Złość sygnalizuje, że nasze granice zostały przekroczone. W kontekście zawodowym może to oznaczać, że ktoś nie szanuje naszego czasu, wiedzy lub zaangażowania. Zamiast tłumić złość, możesz wykorzystać jej energię do asertywnego komunikowania swoich potrzeb i ustanawiania zdrowych granic.
- Smutek pomaga nam przetrwać stratę. W świecie biznesu porażki są nieuniknione — utrata klienta, nieudany projekt czy odrzucona propozycja. Smutek daje nam przestrzeń na refleksję i wyciągnięcie wniosków.
- Radość pokazuje, iż nasze wartości zostały zrealizowane, motywuje nas do działania i dzielenia się z innymi. To emocja, która buduje zaangażowanie zespołu, wzmacnia relacje z klientami i napędza kreatywność.
- Strach ostrzega przed potencjalnym zagrożeniem. Przy podejmowaniu ryzykownych decyzji może być naszym cennym doradcą, pomagając dostrzec potencjalne pułapki i lepiej się do nich przygotować.
- Wstyd reguluje nasze zachowania społeczne. Choć nieprzyjemny, może być sygnałem, że działamy niezgodnie z własnymi wartościami lub standardami moralnymi.
Rozpoznawanie emocji – mapa Twojego wewnętrznego świata
Pierwszym krokiem do efektywnego zarządzania emocjami jest ich rozpoznanie, nazwanie i zrozumienie. Nie zawsze jesteśmy w stanie precyzyjnie określić, co czujemy w danym momencie. Często spotykam kobiety, które używają ogólnych określeń, jak „czuję się źle”, „dobrze” czy „zestresowana”. Może to wynikać z faktu, iż nie zostały nauczone nazywać emocji lub nie dają sobie odpowiedniej przestrzeni i czasu, aby przyjrzeć się swojemu wewnętrznemu światu. Jednak mam dla Ciebie bardzo pozytywną wiadomość: zrozumienie własnych emocji to umiejętność, którą można rozwijać. Wymaga ono samorefleksji, większej uważności na siebie i regularnej praktyki, na przykład prowadząc „dziennik emocji”, w którym codziennie zapisujesz odpowiedzi na następujące pytania:
- Co teraz czuję?
- Gdzie w ciele odczuwam daną emocję?
- Co mogło wywołać daną emocję?
- Czy ta emocja jest adekwatna do sytuacji?
Regularna praktyka samoobserwacji znacząco zwiększa świadomość emocjonalną.
Akceptacja emocji — klucz do równowagi
Akceptacja emocji to fundament zdrowego zarządzania nimi. Oznacza to pozwolenie sobie na odczuwanie emocji takimi, jakie one są w danym momencie, bez próby ich zmiany, bez osądzania, bez oceniania czy bez ich tłumienia. Jest to danie sobie samej prawa do odczuwania całego spektrum i różnorodności emocji, które są naturalną, ludzką formą interpretacji otaczającej nas rzeczywistości. To szczególnie ważne w stresującym środowisku biznesowym, gdzie często czujemy presję, by zawsze być „perfekcyjne” i nie okazywać słabości czy „nieprofesjonalnych” emocji, takich jak smutek, strach czy wstyd. Tymczasem akceptacja tych emocji jest kluczowa dla zachowania równowagi psychicznej i autentycznego przywództwa. Pamiętaj, że akceptacja emocji nie oznacza zgody na nieodpowiednie zachowania. Możesz czuć złość na współpracownika, ale nie musisz tej złości wyrażać w destrukcyjny sposób. Akceptacja daje ci przestrzeń na wybór najlepszej reakcji.
Wyrażanie emocji — praktyczne ćwiczenia dla zabieganych przedsiębiorczyń
Emocje to energia, która domaga się uwolnienia. Tłumienie ich może prowadzić do stresu, wypalenia zawodowego i obniżonej produktywności. Świadome zarządzanie emocjami przynosi natomiast liczne korzyści: zwiększoną odporność psychiczną, lepsze relacje, większą kreatywność i innowacyjność, efektywniejsze podejmowanie decyzji oraz wyższą satysfakcję.
Oto trzy proste i skuteczne ćwiczenia, które możesz wykonywać nawet w najbardziej zapracowane dni:
1. Uwalnianie emocji wraz z oddechem
Ta metoda jest idealna do szybkiego radzenia sobie z trudnymi emocjami w ciągu dnia:
- Rozpoznaj, co czujesz w danej chwili.
- Zlokalizuj, gdzie w ciele czujesz tę emocję.
- Skup się na danej emocji i pozwól sobie na jej swobodne odczucie przez kilka chwil, bez oceniania, bez chęci pozbycia się jej lub zrobienia czegoś, aby jej nie odczuwać. Oddychaj, obserwuj swoje ciało i skupiaj uwagę na danej emocji.
- Świadomie zdecyduj, że chcesz uwolnić z Twojego ciała odczuwaną emocję, czyli uwolnić energię, którą jest ta emocja.
- Weź głęboki wdech i skup się na odczuwanej emocji. Wyobraź sobie drzwi, które znajdują się w Twoim ciele tam, gdzie odczuwasz tę emocję najintensywniej. Wraz z wydechem otwórz drzwi i wypuść tę energię w postaci np. czarnego dymu.
- Powtórz kilka razy, aż do momentu, gdy poczujesz się lżej.
2. Intuicyjne rysowanie
To ćwiczenie jest szczególnie pomocne, gdy czujesz przytłoczenie lub stres. Weź kartkę papieru i kolorowe flamastry. Zamknij na moment oczy i skup się na emocji, którą czujesz. Następnie, bez oceniania, zacznij rysować abstrakcyjne kształty i kolory, które odzwierciedlają Twoje uczucia. Nie martw się o estetykę — celem jest wyrażenie emocji, niestworzenie dzieła sztuki.
3. Wytrząsanie ciała
To ćwiczenie jest szczególnie skuteczne w rozładowywaniu napięcia i stresu. Stań swobodnie i zacznij delikatnie potrząsać całym ciałem, zaczynając od stóp i stopniowo przechodząc w górę aż do głowy. Pozwól, aby ruchy były naturalne i spontaniczne. Możesz wyobrazić sobie, że strząsasz z siebie wszystkie negatywne emocje i napięcia. Kontynuuj przez 2-3 minuty lub tak długo, jak czujesz potrzebę.
Powrót do równowagi emocjonalnej w trzech krokach — podsumowanie
1. Rozpoznaj emocję — nazwij to, co czujesz. Samo nazwanie emocji aktywuje obszary mózgu odpowiedzialne za regulację emocjonalną. Możesz również zbadać, jaką informację niesie ze sobą dana emocja — zapytaj siebie „Co ta emocja próbuje mi powiedzieć?”. Może wskazywać na niezaspokojone potrzeby lub przekroczone granice.
2. Zaakceptuj daną emocję — powiedz sobie „To naturalne, że czuję [nazwa emocji] w tej sytuacji”. Pamiętaj, że wszystkie emocje pełnią ważną funkcję i są naturalne.
3. Zdecyduj, jak chcesz zareagować — wybierz świadomą odpowiedź zamiast automatycznej reakcji. Masz wpływ na to, jak wyrażasz swoje emocje.
Twoje emocje są Twoim największym atutem w biznesie — naucz się je rozumieć, akceptować i wyrażać, a otworzysz drzwi do nowych możliwości i sukcesów.
Autorka: Agnieszka Ługowska – psycholog świadomej obecności, mental coach i event manager z wieloletnim doświadczeniem międzynarodowym. Wspiera kompleksowo i holistycznie przedsiębiorczynie, silne kobiety, które pomimo osiągnięć zawodowych zapomniały, jak być szczęśliwe i spokojne. Działa online, na terenie Europy i Azji, wspierając swoje Klientki w języku polskim, niemieckim i angielskim. Moje miejsce w sieci: www.linkedin.com/in/agnieszkalugowska.
