W grudniu w krakowskim Instytucie Konfucjusza odbyło się wyjątkowe wydarzenie, podczas którego uczestnicy przenieśli się do świata chińskich tradycji i dowiedzieli się, jak Chińczycy obchodzą Święta Bożego Narodzenia. Choć to święto ma korzenie chrześcijańskie, w Chinach obchody trochę różnią się od tych, które znamy w Polsce. Podczas wydarzenia o swoich doświadczeniach świątecznych opowiedziały lektorki Instytutu: Su Linjie oraz Xu Guoqiu.
Spis treści
Bożonarodzeniowe tradycje w Chinach
Ze względu na to, że jest to święto chrześcijańskie, a w Chinach chrześcijanie stanowią niewielki procent populacji, święto to ma charakter świecki i przede wszystkim komercyjny. Święta zaczynają się 25 grudnia, nasza Wigilia nie jest przez nich celebrowana. Naszą opowieść o Świętach Bożego Narodzenia w Chinach należy rozpocząć od wymiany kulturowej zachodzącej między Zachodem a Państwem Środka. W Chinach doskonale przyjęły się zachodnie piosenki świąteczne, jakie jak „Jingle Bell”, „We Wish You a Merry Christmas” czy „Last Christmas”. Kolęda „Cicha noc” została przetłumaczona na język chiński jako „平安夜” (Píng’ān Yè), co oznacza noc pokoju. Od tej nazwy pochodzi jeden z chińskich świątecznych symboli, czyli jabłko, które w języku chińskim to 苹果 (píngguǒ).
Świąteczne jabłko
O języku chińskim wszyscy wiedzą to, że zapisuje się go znakami, potocznie nazywanymi „krzaczkami”. W Instytucie często spotykamy się z pytaniem, dlaczego nadal się ich używa i dlaczego Chińczycy nie przeszli jeszcze na literowy alfabet. Jako jeden z kluczowych powodów uznaje się to, że w chińskim występuje ogromna ilość homofonów, czyli wyrazów brzmiących identycznie, różniących się jednak znaczeniem. Odróżniają je również znaki, którymi zapisuje się słowa. Jest to dość skomplikowane, jednak daje pole do ustanawiania wielu symboli, tak jak w przypadku świątecznego jabłka. Słowo ping w nazwie spokojnej nocy oznacza pokój, a ping w słowie jabłko oznacza po prostu jabłko. Z tego właśnie powodu, przez identyczną wymowę, choć różne znaki, jabłko uznane zostało za symbol pokoju, który używany jest podczas Świąt Bożego Narodzenia. Jabłko znajdziemy często wśród przekąsek świątecznych oraz jako element dekoracyjny na stołach czy w stroikach.
Przedświąteczne zakupy i przygotowania do Świąt Bożego Narodzenia w Chinach
Czas poprzedzający święta również jest bardzo ważny. Chińczycy kochają zakupy, a święta, jak sami dobrze wiemy, są okazją do zakupowego szaleństwa. Firmy prowadzą świąteczne kampanie reklamowe i zachęcają w ten sposób do zakupu swoich produktów jako prezenty świąteczne. Tak samo, jak u nas, w przestrzeni publicznej przed świętami pojawiają się świąteczne dekoracje, które wprowadzają wszystkich w świąteczny nastrój. Święta kojarzą się nam z kolorem czerwonym, który przez Chińczyków uważany jest za najbardziej pomyślny i szczęśliwy kolor, dlatego chętnie dekorują swoje otoczenie ozdobami w tym kolorze. W Chinach bardzo popularne są również 红包 (hóngbāo), czyli czerwone koperty, które służą do pakowania pieniędzy, które chce się podarować jako prezent.
Atmosfera Świąt Bożego Narodzenia w Chinach
O zbliżających się Świętach Bożego Narodzenia dowiemy się również z chińskiego Internetu. Zarówno młodzi, jak i starsi ludzie chętnie korzystają mediów społecznościowych. W Internecie też da się poczuć świąteczny nastrój. Chińczycy aktywnie odwiedzają świątecznie udekorowane miejsca, aby doświadczyć ich atmosfery, a następnie nagrywają krótkie filmiki lub robią zdjęcia, które następnie publikują na różnych platformach internetowych wraz ze świątecznymi życzeniami.
Święta Bożego Narodzenia w Chinach — podsumowanie
Boże Narodzenie to piękny czas, podczas którego niezależnie od różnic kulturowych możemy spędzać wspólnie czas i dzielić się radością. Warto więc pielęgnować te wartości, które jednoczą nas jako ludzi. Na sam koniec krótki słowniczek z życzeniami:
圣诞快乐！Shèngdàn kuàilè! – Shèngdàn (Święta Bożego Narodzenia) kuàilè (szczęśliwy, wesoły)
新年快乐！Xīnnián kuàilè! – Xīnnián (Nowy Rok) kuàilè (szczęśliwy, wesoły)
Autorka: Zuzanna Szilke — absolwentka studiów azjatyckich Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego o specjalności Chiny. Kocham Azję i podróże po niej, miałam przyjemność odwiedzić Chiny trzy razy i zawsze chętnie do nich wracam. Obecnie pracuję w Ośrodku „Instytut Konfucjusza w Krakowie” i na co dzień dbam o to, by każdy mógł dowiedzieć się czegoś o tym niezwykłym kraju. Prowadzę również zajęcia z języka chińskiego. Facebook Instytut Konfucjusza w Krakowie.
