Kalendarz Słowian był kalendarzem słoneczno-księżycowym opartym na cyklach przyrody. Najważniejszymi porami roku były wiosna, gdy wszystko budziło się do życia oraz lato, czyli czas zbiorów. Natomiast jesień była czasem odpoczynku oraz oddawania czci umarłym, trwała aż do Szczodrych Godów, czyli przesilenia zimowego. Oto kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich.
Spis treści
Kalendarz słowiański — co to takiego?
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich stosowany był przez Słowian przed chrześcijaństwem i znacznie różnił się od znanego nam dziś kalendarza. Był powiązany ze zjawiskami przyrodniczymi, porami roku oraz cyklem prac gospodarczych. Rok słowiański wypełniony był mnóstwem świąt i obrzędów dedykowanych pogańskim bogom. Rozpoczynał się, nie w styczniu tak jak to jest dziś, a w momencie, gdy wszystko budzi się do życia, czyli wiosną. Słowianie stary rok kończyli Nowoleciem. Kalendarz słowiański opierał się na cyklach przyrody, Słońca i Księżyca oraz zjawiskach astronomicznych. Wiele ze znanych do dziś polskich tradycji ma swoje słowiańskie korzenie.
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich
Kalendarz Słowiański znany jest od czasów starożytnych i opiera się na 4 porach roku:
- wiosna – patronką wiosny była Mokosz, słowiańska bogini Matka-Ziemia;
- lato – patronem lata był Swaróg, słowiański bóg słońca, nieba i kowalstwa;
- jesień – patronem jesieni był Rod, słowiański opiekun rodziny i dusz przodków.;
- zima – patronem zimy był Weles, słowiański patron zaświatów.
Co ciekawe, Nowy Rok w kalendarzu Słowian rozpoczynał się na wiosnę, czyli w marcu.
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich: wiosna
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich: marzec
Patronem marca był Jarowit, słowiański bóg wojny i miłości.
- 1 marca – Jaskółka
- 9 marca – Szczodry Wieczór, Święto Matki Ziemi (Nowy Rok)
- 13-20 marca – Wiosenny Tydzień Jarowita
- 16 marca – Wierzbica (Pasieka Wiosenna)
- 17-18 marca – Wiosenne Zrównanie Dnia z Nocą (Święto Dadźboga)
- 20 marca – Nawski Wielki Dzień
- 20-26 marca – Dziady Wiosenne (Święto Wiosny)
- 21 marca – Jare Gody
- 23 marca (okolice 23 marca) – Wielkidzień (Wełykdeń), Dadźboży, obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennym zrównaniu dnia z nocą.
- 23 marca (lub w okolicach tego dnia) – Konopielka. Wypada w poniedziałek po Wielkimdniu
- 24 marca – Wołoczilne
- 25 marca (bądź okolice 25 marca) – Święto Wiosny
- 26 marca – Wielkie Święto Peruna
- 30 marca – Radunica albo Tryznica
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich: kwiecień
Patronką kwietnia była Łada, słowiańska bogini łucznictwa i łowiectwa.
- 11 kwietnia – Wodnik Wiosenny
- 15 kwietnia – Święto Jarowita
- 16 kwietnia – Rachmański Wełykdeń
- 22 kwietnia – Wielka Mokosz
- 20-26 kwietnia – Święto Drzew (Święto Zielonych Bogów)
- 27 kwietnia – Święto Jaryły
- 30 kwietnia – Święto Welesa
- 30 kwietnia – Gaik
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich: maj
Patronką maja była Żywia, słowiańska bogini życia i płodności.
- 1 maja – Święto Wesny (Wiosny)
- 2 maja – Dziady Wiosenne
- 2 maja – Święto Świętego Gaju
- 2-11 maja – Tydzień Rusalny (Rusalia)
- 11 maja – Zielnik
- 15 maja – Stado
- 27 maja – Zielone Świątki
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich: lato
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich: czerwiec
Patronką czerwca była Kupała, słowiański bóg płodności i ognia.
- 15 czerwca – Świętowit Letni
- 20 czerwca – Noc Kupały
- 23 czerwca – Noc Kwiatu Paproci
- 24 czerwca – Dzień Wianowania
- 29 czerwca – Wodnik Letni
- 30 czerwca – Pożegnanie Jarowita
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich: lipiec
Patronem lipca był Perun, słowiański bóg piorunów.
- 1 lipca – Święto Dadźboga
- 4-5 lipca – Letnie Święto Miesiąca.
- 15 lipca – Święto Beregini
- 20 lipca – Święto Peruna
- 20-27 lipca – Tydzień Perun
- 22 lipca – Perunica Letnia
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich: sierpień
Patronem sierpnia był Simargł, słowiański bóg ziemi i żniw.
- 6 sierpnia – Spas Jabłkowy
- 7 sierpnia – Zaziuki
- 15 sierpnia – Święto Matki Ziemi
- 16 sierpnia – Spas Chlebowy
- 16 sierpnia – Święto Leszego
- 19 sierpnia – Letni Strzybóg
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich: jesień
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich: wrzesień
Patronką września była Dziewanna, słowiańska bogini dzikiej przyrody, lasów i łowów.
- 4 września – Perunica Jesienna
- 8-9 września – Rodzanice
- 20 września – Jesienny Strzybóg
- 22 września – Święto Plonów
- 24 września – Święto Domowika i Owinnika
- 26 września – Świętowit Jesienny
- 27 września – Pasieka
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich: październik
Patronką sierpnia był Świętowit, słowiański bóg wojny i urodzaju.
- 1 października – Jesienne Święto Matki Ziemi
- 25 października – Dziady
- 31 października – Święto Mokosz
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich: listopad
Patronem listopada był Strzybog, słowiański bóg wiatru.
- 8 listopada – Tury
- 24 listopada – Święto Złotej Baby
- 29 listopada – Kalita
- 30 listopada – Święto Goduna
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich: zima
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich: grudzień
Patronem grudnia był Chors, słowiański władca nocy, bóstwo solarne i lunearne.
- 6 grudnia – Spas Zimowy
- 21 grudnia – Szczodre Gody
- 23 grudnia – Święto Roda
- 24 grudnia – Święto Kolady
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich: styczeń
Patronem stycznia był Trzygłów, jedno z najważniejszych bóstw Słowian szczególnie pomorskich i połabskich.
- 2 stycznia – Święto Dany, inaczej Wodoświęcenie
Kalendarz zwyczajów i świąt słowiańskich: luty
Patronką lutego była Morana (Marzanna), słowiańska bogini zimy i śmierci.
- 2 lutego – Gromnica
- 9-15 lutego – Tydzień Welesa
- 21 lutego – Wiosenny Strzybóg
- 26 lutego – Nowolecie
Kalendarz słowiański — podsumowanie
Kalendarz słowiański odgrywał ogromną rolę w stylu życia i duchowości Słowian. Regulował prace rolnicze oraz życie społeczne. Opierał się na naturalnych cyklach przyrody oraz zjawiskach astronomicznych. Wiele z tradycji i rytuałów praktykowanych przez dawnych Słowian jest obecnych w naszym codziennym życiu. Redakcja kobiecego magazynu e-Wenus.pl pisze o wszystkim, co ważne dla kobiet, chcemy Cię również zainspirować życiem i rytuałami Słowian.
Źródła:
1. https://www.kobieta.pl/astrologia/magia/kalendarz-slowianski-jakie-swieta-slowian-przetrwaly-do-dzisiaj/
2. https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awi%C4%99towit
3. https://ariowie.com/kalendarz-slowianski-wedlug-naszych-przodkow-nowy-rok-jeszcze-sie-nie-zaczal-na-czym-opieral-sie-cykl-roczny-slowian/
