Fenyloketonuria (PKU) to wrodzona choroba metaboliczna, która uniemożliwia prawidłowy rozkład aminokwasu fenyloalaniny (Phe). Kluczową rolę w leczeniu i zapobieganiu powikłaniom odgrywa restrykcyjna dieta wprowadzona już od pierwszych dni życia. Na co muszą uważać osoby na diecie niskofenyloalaninowej? Co mogą jeść osoby z PKU, a czego powinny unikać?
Spis treści
Dlaczego dieta przy fenyloketonurii jest tak ważna?
W organizmach osób z PKU brakuje enzymu odpowiedzialnego za prawidłowy rozkład fenyloalaniny. Jej nadmiar we krwi może prowadzić do poważnych powikłań, w tym zaburzeń chodu i mowy, niepełnosprawności intelektualnej i fizycznej, zaburzeń zachowania czy napadów padaczkowych. Fenyloketonuria w Polsce diagnozowana jest w pierwszych dniach życia dziecka, co pozwala na szybkie wprowadzenie odpowiedniego leczenia w postaci specjalistycznej diety niskobiałkowej. Jej restrykcyjne przestrzeganie pozwala na prawidłowy rozwój i życie w zdrowiu. Więcej informacji na temat diety w fenyloketonurii znajdziesz na stronie: https://www.vitapku.pl/zdrowie-i-zywienie/fenyloketonuria-produkty-zakazane-i-dietetyczne-grzechy.
Co wolno jeść osobom z fenyloketonurią?
Podstawą diety przy PKU są produkty niskobiałkowe oraz specjalistyczne preparaty, które dostarczają niezbędnych aminokwasów z wyłączeniem fenyloalaniny. Do produktów dozwolonych zaliczamy:
- warzywa i owoce – większość z nich zawiera niewielkie ilości fenyloalaniny, należy jednak zwracać uwagę na wielkość porcji;
- specjalistyczne produkty niskobiałkowe – makarony, pieczywo, mąki, kasze, ryże czy mleko opracowane dla osób z PKU;
- oleje roślinne, margaryny bez dodatku białka, masło roślinne;
- cukier, dżemy, miód i syropy w ograniczonych ilościach;
- napoje bez aspartamu.
Produkty zakazane w diecie przy PKU
Osoby z fenyloketonurią muszą zwracać szczególną uwagę na wszystkie produkty bogate w białko, ponieważ to właśnie one zawierają duże ilości fenyloalaniny. Na liście produktów zakazanych znajdziemy:
- mięso i ryby;
- nabiał – mleko, jogurty, kefiry, sery;
- jaja;
- rośliny strączkowe – fasola, ciecierzyca, soczewica;
- orzechy i nasiona;
- produkty zbożowe pełnoziarniste;
- aspartam – słodzik często obecny w napojach gazowanych, gumach do żucia oraz słodyczach.
Najczęstsze błędy w diecie niskofenyloalaninowej
Prowadzenie diety przy PKU to codzienne wyzwanie, które wymaga uwagi i konsekwencji, jednak nie jest wolne od błędów. Do najczęstszych dietetycznych grzechów osób z fenyloketonurią zaliczamy:
- niedokładne ważenie porcji;
- nieregularne przyjmowanie preparatów białkozastępczych lub rezygnacja z nich;
- podjadanie między posiłkami;
- nieuwaga przy wyborze przetworzonej żywności (np. napojów z aspartamem);
- brak konsultacji z dietetykiem oraz regularnej kontroli poziomu fenyloalaniny we krwi.
Dieta przy fenyloketonurii – podsumowanie
Fenyloketonuria wymaga utrzymania ścisłej diety przez całe życie. Chociaż lista zakazanych produktów jest długa, dzięki odpowiedniemu planowaniu oraz wykorzystywaniu specjalistycznych artykułów spożywczych można tworzyć smaczne i zdrowe posiłki. Bardzo ważna jest regularna kontrola poziomu fenyloalaniny we krwi oraz wsparcie dietetyka. Stosowanie diety niskofenyloalaninowej jest kluczowe dla utrzymania dobrego samopoczucia i uniknięcia powikłań neurologicznych. Świadomość, konsekwencja i edukacja, zarówno pacjenta, jak i jego otoczenia, pozwoli na prowadzenie zdrowego i aktywnego życia.
